Jako jeden z 13 programów krajowych w ramach drugiej edycji Funduszy Szwajcarskich dla wybranych państw członkowskich UE, Szwajcarsko-Polski Program Współpracy (SPPW) przyczynia się do zmniejszenia różnic gospodarczych i społecznych w Polsce, promuje współpracę bilateralną oraz wzmacnia wymianę wiedzy między Polską a Szwajcarią. Dysponując do 2029 r. łączną kwotą ponad 320 mln CHF, SPPW wspiera dwa programy strategiczne w dziedzinie badań naukowych i innowacji oraz rozwoju miast.
Wspierając projekty średnich miast w całej Polsce, Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast (ang. Development of Towns, DoT) ma na celu poprawę jakości życia mieszkańców, przyczyniając się tym samym do zmniejszenia różnic gospodarczych i społecznych. Łączny budżet Programu Rozwoju Miast wynosi 327,8 mln CHF, w tym 278,7 mln CHF ze strony Szwajcarii i 49,1 mln CHF ze strony Polski.Operatorem Programu Rozwoju Miast jest polskie Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.
W okresie od marca 2024 r. do stycznia 2025 r. spośród 139 miast średniej wielkości, zaklasyfikowanych jako zagrożone utratą funkcji społeczno-gospodarczej, 119 miast złożyło wnioski kompleksowych projektów. Opierały się one na diagnozie potrzeb miast i były przygotowane wraz z mieszkańcami z wykorzystaniem metod partycypacyjnych. Każdy z tych wysokiej jakości, kompleksowych projektów obejmował działania w wybranych obszarach tematycznych (z 12 możliwych), takich jak, na przykład, ochrona przyrody i różnorodność biologiczna, kształcenie i szkolenie zawodowe, uczestnictwo i zaangażowanie obywatelskie czy przedsiębiorczość i wsparcie dla lokalnych MŚP.
Po przeprowadzeniu oceny eksperckiej oraz drugim etapie doprecyzowania wniosków do Programu Rozwoju Miast wybrano 19 miast z całej Polski:
Wiosną 2026 r. miasta-beneficjenci rozpoczęły realizację łącznie 152 działań we wszystkich obszarach tematycznych. W trakcie trwania Programu miasta otrzymują wsparcie ze strony Związku Miast Polskich (ZMP) we współpracy ze szwajcarskim konsorcjum ENCO-urbaplan. Spotkania eksperckie, wyjazdy studyjne oraz partnerstwa dwustronne między miastami polskimi i szwajcarskimi zapewniają 19 wybranym miastom dostęp do najlepszych szwajcarskich praktyk oraz wzajemnie korzystną wymianę doświadczeń pomiędzy partnerami z Polski i ze Szwajcarii.
Program Badania Naukowe i Innowacje ma na celu wzmocnienie doskonałości badawczej oraz potencjału innowacyjnego polskich naukowców i przedsiębiorstw poprzez projekty realizowane we współpracy z partnerami szwajcarskimi i innymi partnerami międzynarodowymi. Program wspiera dwa rodzaje projektów: dwustronne projekty badań stosowanych realizowane przez konsorcja złożone z polskich i szwajcarskich naukowców oraz przedsiębiorstw, a także wielostronne projekty badań podstawowych prowadzone przez międzynarodowe zespoły badawcze z Polski, Bułgarii, Chorwacji, Węgier, Rumunii i Szwajcarii. Całkowity budżet Programu Badania Naukowe i Innowacje wynosi 41,2 mln CHF, w tym 35 mln CHF środków szwajcarskich oraz 6,2 mln CHF współfinansowania ze strony Polski.
W wyniku naboru wniosków w ramach Wielostronnych Projektów Badawczych (MAPS), zorganizowanego przez Szwajcarską Narodową Fundację Nauki (SNSF) jako operatora programu, wybrano 11 projektów badań podstawowych z udziałem Polski, obejmujących szeroki zakres tematyczny - od układów kwantowych po ewolucję historyczną. Realizacja projektów MAPS w Polsce jest wspierana przez Narodowe Centrum Nauki (NCN) jako partnera instytucjonalnego SNSF. Przegląd wszystkich projektów MAPS, w tym tych z udziałem polskich partnerów, można znaleźć tutaj.
Dwa nabory wniosków dotyczących dwustronnych projektów badań stosowanych były zarządzane przez operatora programu, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), we współpracy ze szwajcarskim partnerem instytucjonalnym – Szwajcarską Agencją Promocji Innowacji Innosuisse. Spośród łącznie 243 wniosków dofinansowanie otrzymały 32 projekty i konsorcja prowadzące działania w różnych dziedzinach, takich jak, na przykład, energia odnawialna, materiałoznawstwo, technologia żywności czy immunologia:
